Şöminenin tütmesi, basitçe "baca çekişinin bozulması" durumudur. Duman, dışarı çıkması için gereken yolu değil, daha kolay bulduğu odaya sızma yolunu tercih ediyordur.
Bir şöminenin tütmesine neden olan en yaygın ve teknik sebepler şunlardır:
1. Baca Soğukluğu (Hava Kilidi)
En çok şömineyi ilk yaktığınız anda karşılaşılan durumdur. Baca içerisindeki hava çok soğuk ve ağırsa, yükselmek isteyen sıcak dumanın önünde bir duvar gibi durur. Duman yükselemediği için içeriye dolar.
-
Çözüm: Şömineyi yakmadan önce bacayı ısıtmak için bir parça kağıdı yakıp baca boğazına doğru tutarak hava akışını başlatabilirsiniz.
2. Islak veya Nemli Odun Kullanımı
Odun nemliyse, tam bir yanma gerçekleşmez ve yoğun, ağır bir duman oluşur. Bu dumanın yükselme kabiliyeti düşüktür ve içerideki havadan daha ağır kalıp odaya yayılabilir. Ayrıca nemli odun, bacada kreozot (zift benzeri madde) birikmesine neden olur.
3. Baca Tıkanıklığı ve Bakımsızlık
Bacada biriken kurumlar, kuş yuvaları veya rüzgarla uçup gelen çöpler dumanın yolunu daraltır. Daralan bacadan çıkamayan duman geri teper.
-
Önemli: Bacaların yılda en az bir kez profesyonelce temizlenmesi gerekir.
4. Yanlış Tasarım ve Ölçü Hataları
Eğer şöminenin yanma odası (hazne) ile bacanın çapı birbiriyle uyumlu değilse tütme kroniktir.
-
Ağız-Baca Oranı: Genellikle baca kesit alanı, şömine ağız açıklığının 1/10’u kadar olmalıdır. Eğer ağız çok geniş, baca çok darsa duman tahliye edilemez.
5. Negatif Basınç Sorunu
Modern evler çok iyi yalıtıldığı için içeride hava akışı azdır. Mutfak davlumbazı veya güçlü banyo fanları çalışırken evin içindeki havayı dışarı atarak vakum oluşturur. Bu durumda şömine bacası, dışarıdan hava almak için bir kanala dönüşür (ters akış) ve dumanı aşağı çeker.
-
Çözüm: Şömine yanarken yakınlardaki bir pencereyi çok hafif aralamak basıncı dengeler.
6. Baca Boyunun Yetersizliği
Bacanın dışarıdaki ucu, çatı mahyasından (en yüksek noktadan) en az 50-60 cm yukarıda olmalıdır. Eğer baca kısa kalırsa veya çevresindeki binalar rüzgarı kesiyorsa, rüzgar bacanın içine doğru baskı yaparak dumanı geri itebilir.
